#INTERNATIONALE #VROUWENDAG.

#INTERNATIONALE #VROUWENDAG. #DROOSJE

hashtag#INTERNA

shtag

hashtag

hashtag

#RABBIJN #SIMON #BORNSTEINhashtag

hashtag#BORNSTEIN

In de heilige tradities van zowel het Jodendom als de Islam wordt de vrouw niet slechts gezien als een deel van de gemeenschap, maar als het fundament van het spirituele leven.

Als we stilstaan bij Internationale Vrouwendag, doen we dat vanuit een diep besef dat de waardigheid van de vrouw (Kawod HaIesha/ Karama al-Mar'a) verankerd is in de scheppingsorde zelf.

In de Torah lezen we: "En God schiep de mens naar Zijn beeld... man en vrouw schiep Hij hen" (Vajievra Elokiem et-ha'adam b'tzalmo... zachar oe'nekeva bara otam).

Dit leert ons dat de goddelijke vonk in gelijke mate aanwezig is in beide seksen, waarbij de vrouw een unieke intuïtie bezit, door onze wijzen Bienah Jetirah (extra inzicht) genoemd.

In de Islamitische traditie weerspiegelt de Koran deze fundamentele gelijkwaardigheid in spirituele zin: "De gelovige mannen en de gelovige vrouwen zijn elkaars helpers" (Wal-moe'minoena wal-moe'mienatoe ba'doehoem awlija'oe ba'd).

De Kracht van de matriarchen: Sara en Hagar

Wij worde gedragen door de schouders van sterke vrouwen. Sara, onze moeder (Sarah Iemeinu), toonde dat standvastigheid in geloof de loop van de geschiedenis kan veranderen. In de Joodse exegese wordt zij beschreven als groter in profetie dan Abraham zelf.

Tegelijkertijd eert de Islamitische traditie Hajar (Hagar) als een toonbeeld van Tawakkoel (volledig vertrouwen op God). Haar zoektocht naar water tussen de heuvels van Safa en Marwa is een essentieel onderdeel van de Hajj geworden.

Het herinnert ons eraan dat de inspanning van een vrouw de bron kan openen van goddelijke genade voor een heel volk. In de Spreuken van Salomo wordt de vrouw geprezen: "Kracht en waardigheid zijn haar gewaad" (Oz-wehadar levoesja).

Dit gewaad is niet gemaakt van stof, maar van morele integriteit en spirituele autonomie. Joden en moslims beschermen de vrouw tegen onrecht. De profeet Mohammed zei: "De beste onder u zijn zij die het beste zijn voor hun vrouwen" (Chajroekoem Chajroekoem lie-ahliehie).

Dit sluit naadloos aan bij het Joodse gebod om de eigen vrouw meer lief te hebben dan zichzelf en haar meer te eren dan zichzelf.

Een verbond van het hart

Vandaag de dag moeten we waken over de fysieke en mentale integriteit van vrouwen. Elke praktijk die de waardigheid van het vrouwelijk lichaam schendt, staat haaks op het principe van Piekoeach Nefesj (het redden van een leven) en de koranische waarschuwing tegen het veranderen van de schepping van God (Chalq Allah).

Laten we deze dag gebruiken om de stemmen van vrouwen te versterken in onze synagoges, moskeeën en huizen.

Want zoals de profeet Maleachie zei: "Hebben wij niet allen één Vader? Heeft niet één God ons geschapen?" (Halo Aw echad l'choelanoe, halo El echad bera'anoe).

Moge de zegen van de moeders van Israël en de moeders van de Oemmah op ons allen rusten.

De Torahrol: betekenis, symboliek en heiligheid in het Jodendom

 #DE #TORAH #ROL

De Torahrol: betekenis, symboliek en heiligheid in het Jodendom

Wat is de Torah?

De Torah verwijst naar de eerste vijf boeken van de Hebreeuwse Bijbel, ook wel de Vijf Boeken van Mozes genoemd:

• Genesis (Bereesjiet)

• Exodus (Sjemot)

• Leviticus (Wajikra)

• Numeri (Bemidbar)

• Deuteronomium (Devariem)

Volgens de Joodse traditie werd de Torah door God aan Mozes gegeven op de berg Sinai. De tekst bevat niet alleen verhalen over de schepping en de geschiedenis van het volk Israël, maar ook 613 religieuze geboden die richting geven aan het Joodse leven.

Hoe wordt een Torah-rol gemaakt?

Een Torah-rol wordt niet gedrukt zoals een gewoon boek. Hij wordt met de hand geschreven door een speciaal opgeleide schrijver, een sofer.

Het proces is bijzonder nauwkeurig:

• De tekst wordt geschreven op perkament van een koosjer dier.

• Er wordt geschreven met ganzenveer of rietpen en speciale inkt.

• Elk woord moet exact correct zijn; één fout kan de rol ongeschikt maken voor gebruik.

• Het schrijven van een volledige Torah kan ongeveer een jaar duren.

De rol wordt vervolgens bevestigd aan twee houten stokken, de etz chaim (“boom van het leven”), waarmee hij kan worden opgerold.

De Torah in de synagoge

In de synagoge wordt de Torah bewaard in een speciale kast: de Heilige Ark (Aron Hakodesj). Deze kast bevindt zich aan de kant van de ruimte die naar Jeruzalem gericht is.

Tijdens de dienst wordt de Torah:

1. Uit de ark gehaald

2. Plechtig door de synagoge gedragen

3. Voorgelezen vanaf een verhoging, de bima

De lezing gebeurt volgens een wekelijkse cyclus waardoor de volledige Torah in één jaar wordt gelezen.

Symbolische betekenis

De Torah-rol heeft een diepe symbolische waarde binnen het jodendom.

1. Verbond tussen God en het volk

De Torah vertegenwoordigt het verbond tussen God en Israël. De wetten en richtlijnen vormen de basis voor hoe mensen rechtvaardig en heilig kunnen leven.

2. Levensrichting

Veel Joden zien de Torah als een gids voor het dagelijks leven. De geboden gaan niet alleen over religieuze rituelen, maar ook over ethiek, rechtvaardigheid en zorg voor anderen.

3. “Boom van het leven”

De houten rollen worden etz chaim genoemd, wat letterlijk “boom van het leven” betekent. Dit verwijst naar het idee dat de Torah leven, wijsheid en spirituele groei brengt.

Respect voor de Torah

De Torah wordt met grote eerbied behandeld. Enkele voorbeelden:

• Men raakt de tekst niet direct aan met de vingers.

• Tijdens het lezen gebruikt men een aanwijzer (jad).

• Wanneer een Torah-rol beschadigd raakt, wordt deze niet weggegooid maar ritueel begraven, net zoals een mens.
  
  

Dit laat zien hoe diep de heiligheid van de tekst wordt ervaren.

De Torah vandaag

Hoewel de Torah duizenden jaren oud is, blijft zij voor veel mensen een levende bron van inspiratie. In synagogen, studiehuizen en gezinnen wordt de tekst nog steeds gelezen, besproken en geïnterpreteerd.

Elke generatie ontdekt nieuwe inzichten in dezelfde woorden — waardoor de Torah niet alleen een oud document is, maar een blijvende bron van wijsheid.

✅ Conclusie

De Torah-rol is veel meer dan een religieuze tekst. Zij is een symbool van geloof, traditie en identiteit binnen het jodendom. Door haar zorgvuldige vervaardiging, rituele behandeling en centrale plaats in de synagoge vertegenwoordigt de Torah een levende verbinding tussen verleden, heden en toekomst.

#HERDENKING #DEPORTATIE #JODEN #ALKMAAR #5MAART1942

 

De geschiedenis van de Joodse gemeenschap in Alkmaar is diepgeworteld en voert terug tot het begin van de zeventiende eeuw. In 1604 was Alkmaar de eerste stad in de toenmalige Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden waar Joden officieel toestemming kregen om zich te vestigen, een mijlpaal in de Nederlandse tolerantiegeschiedenis.

Eeuwenlang vormden zij een integraal onderdeel van het stedelijke weefsel, met de synagoge aan de Laat als spiritueel middelpunt sinds 1792.

Deze lange periode van relatieve rust en integratie werd echter bruut verstoord door de opkomst van het nationaalsocialisme en de daaropvolgende bezetting van Nederland in mei 1940.

De systematische vervolging in Alkmaar begon, net als elders in Nederland, met een reeks uitsluitingsmaatregelen. Joodse ambtenaren werden ontslagen, waaronder de gerespecteerde rector van het Murmellius Gymnasium, dr. Jaap Hemelrijk.

De bezetter isoleerde de Joodse burgers stap voor stap van het openbare leven: zij moesten hun bezittingen inleveren, hun bedrijven werden onder beheer gesteld (Arisierung) en uiteindelijk werd het dragen van de Jodenster verplicht.

De escalatie bereikte een dieptepunt op 5 maart 1942. Op die koude, besneeuwde dag kreeg de Joodse bevolking van Alkmaar het bevel zich te melden bij het station voor transport naar Amsterdam.

Vanaf het Stationsplein werden 173 Joodse stadgenoten weggevoerd. Hoewel zij aanvankelijk naar het "Jodenkwartier" in Amsterdam werden gestuurd, bleek dit slechts een tussenstation naar de vernietigingskampen in het oosten, zoals Auschwitz en Sobibor.

Van de ruim 200 Joodse inwoners die Alkmaar aan het begin van de oorlog telde, overleefde slechts een klein deel de verschrikkingen van de Holocaust, vaak door onder te duiken of door een wonderbaarlijke terugkeer uit de kampen, zoals rector Hemelrijk die na een barre tocht vanuit Buchenwald te voet terugkeerde.

Ter nagedachtenis aan deze slachtoffers vindt jaarlijks op 5 maart een herdenking plaats bij het Joods Namenmonument op het Stationsplein. 

Dit monument, onthuld in september 2023, bestaat uit 173 kolommen van verschillende hoogtes, die de verschillende leeftijden van de weggevoerde personen symboliseren. 

Tijdens de ceremonie van 2026 verwelkomde burgemeester Anja Schouten de aanwezigen, waarbij zij benadrukte dat "herdenken verlossing is".

De namen van de slachtoffers werden voorgelezen door leerlingen van OBS De Kennemerpoort, een handeling die ervoor zorgt dat zij niet slechts statistieken blijven, maar als individuen met een naam en een geschiedenis worden erkend.

De herdenking omvatte tevens religieuze elementen die essentieel zijn voor de Joodse traditie. Rabbijn sprak de gebeden Jiskor (herinnering) en Kaddiesj uit, terwijl stadsdichter Lonneke van Heugten het indringende gedicht "Het eindigt hier" voordroeg.

Naast het centrale monument zijn er in de stad ook diverse herdenkingsstenen (Stolpersteine) geplaatst voor de huizen waar de slachtoffers woonden, zoals aan de Egmonderstraat 18—een getal dat in het Hebreeuws staat voor Chai (Leven).

Door deze blijvende herinneringen in de publieke ruimte van Alkmaar te verankeren, geven wij gehoor aan de morele plicht om nooit te vergeten wat er op die 5e maart in 1942 is gebeurd.