maandag 9 maart 2026

#RABBINAAT #ALKMAAR #VOOR #ALLE #JODEN #IN #HET #NOORDERKWARTIER




 




In het hart van het Hollands Noorderkwartier staat het Rabbinaat Alkmaar klaar voor alle Joodse inwoners van de regio. Of u nu in Alkmaar, Den Helder, Hoorn, Heerhugowaard, Schagen, Wieringermeer, Castricum, Purmerend, Zaandam of één van de omliggende gemeenten woont – het rabbinaat biedt religieuze begeleiding, pastorale zorg en praktische ondersteuning bij alle belangrijke momenten in het Joodse leven.

RABBINAAT ALKMAAR WERD OPGERICHT IN 1998 & wordt verzorgt door:
RABBIJN SIMON BORNSTEIN

Met toewijding, diepgaande kennis van de halacha en persoonlijke betrokkenheid vormt het rabbinaat een spiritueel ankerpunt voor de gemeenschap.

✡️ Religieuze Diensten

Het Rabbinaat Alkmaar verzorgt en begeleidt diverse religieuze activiteiten en ceremonies:

  • Sjabbat- en feestdagdiensten
    Vieringen volgens de Joodse traditie, met uitleg en ruimte voor verbinding.

  • Levenscyclusmomenten

    • Geboorte

    • Bar- en Bat Mitswa begeleiding

    • Joodse huwelijken (onder de choepa)

    • opname in ziekenhuis, zorginstelling, gevangenis, etc.

    • Rouwbegeleiding en Joodse begrafenissen

    • optreden als gastspreker bij levensmomenten of zakelijke bijeenkomsten

    • gastspreker aan hogescholen, bassis- en voortgezet onderwijs

    • partner in de interculturele en interreligieuze dialoog in kerken, moskeeën, tempels, buurthuizen en andere plaatsen.

  • Joodse feestdagen
    Organisatie en begeleiding bij o.a. Rosj Hasjana, Jom Kippoer, Pesach, Sjawoe’ot en Soekot.

Elke dienst wordt met zorg voorbereid en afgestemd op de persoonlijke situatie en achtergrond van betrokkenen.

📖 Onderwijs & Studie

Kennisoverdracht is een essentiële pijler van het Jodendom. Het rabbinaat biedt:

  • Torah- en Talmoedlessen

  • Cursussen over Joodse tradities en halacha

  • Inleidingen in het Jodendom

  • Joods vormingsonderwijs op openbare basisscholen in het Hollands Noorder Kwartier

  • Individuele studiebegeleiding

Zowel beginners als gevorderden zijn welkom. Studie kan individueel of in groepsverband plaatsvinden.

❤️ Pastorale Zorg & Persoonlijke Begeleiding

Het Rabbinaat Alkmaar is er niet alleen voor feestelijke momenten, maar juist ook in tijden van vragen, twijfel of verdriet.

  • Bezoek aan zieken en ouderen

  • Rouwbegeleiding

  • Advies bij levensvragen

  • Halachisch advies op maat

  • Gesprekken over identiteit en verbondenheid

Discretie, empathie en respect staan altijd centraal.

🕊️ Kasjroet & Religieuze Vraagstukken

Voor vragen rondom kasjroet, sjabbatregels, huwelijk, echtscheiding of andere religieuze kwesties kunnen leden van de gemeenschap terecht bij het rabbinaat voor deskundig en betrouwbaar advies.

Ook begeleiding bij formele procedures binnen de Joodse wetgeving behoort tot de mogelijkheden.

🌍 Verbonden in het Noorderkwartier

Het Rabbinaat Alkmaar richt zich nadrukkelijk op alle Joden in het Hollands Noorderkwartier – ongeacht achtergrond of mate van religieuze betrokkenheid.

Iedere Jood is welkom. Het doel is verbinding, versterking van identiteit en het levend houden van de rijke Joodse traditie in Noord-Holland boven het Noordzeekanaal.

🤝 Samen bouwen aan de toekomst

Het rabbinaat werkt aan:

  • Gemeenschapsopbouw

  • Educatieve activiteiten voor jong en oud

  • Intergenerationele ontmoetingen

  • Samenwerking met landelijke Joodse organisaties

Door betrokkenheid en samenwerking groeit een warme, toegankelijke en toekomstgerichte gemeenschap.

📍 Contact & Deelname

Woont u in Alkmaar of omgeving en zoekt u religieuze begeleiding, onderwijs of ondersteuning? Het Rabbinaat Alkmaar staat voor u klaar.

Samen versterken we het Joodse leven in het Hollands Noorderkwartier – met traditie, kennis en hart voor de gemeenschap.

Iedereen is welkom. ✡️

Meer informatie,
telefoon: 06 272 641 38 - 
email: rabbiner.bornstein@gmail.com
Priv. Doc. Rabbijn Simon Bornstein, Theol. Assessor Jud.


zondag 8 maart 2026

#INTERNATIONALE #VROUWENDAG.


#INTERNATIONALE #VROUWENDAG. #DROOSJE

hashtag#INTERNA

hashtag
RABBIJN #SIMON #BORNSTEINhashtag
hashtagBORNSTEIN

In de heilige tradities van zowel het Jodendom als de Islam wordt de vrouw niet slechts gezien als een deel van de gemeenschap, maar als het fundament van het spirituele leven.

Als we stilstaan bij Internationale Vrouwendag, doen we dat vanuit een diep besef dat de waardigheid van de vrouw (Kawod HaIesha/ Karama al-Mar'a) verankerd is in de scheppingsorde zelf.

In de Torah lezen we: "En God schiep de mens naar Zijn beeld... man en vrouw schiep Hij hen" (Vajievra Elokiem et-ha'adam b'tzalmo... zachar oe'nekeva bara otam).

Dit leert ons dat de goddelijke vonk in gelijke mate aanwezig is in beide seksen, waarbij de vrouw een unieke intuïtie bezit, door onze wijzen Bienah Jetirah (extra inzicht) genoemd.
In de Islamitische traditie weerspiegelt de Koran deze fundamentele gelijkwaardigheid in spirituele zin: "De gelovige mannen en de gelovige vrouwen zijn elkaars helpers" (Wal-moe'minoena wal-moe'mienatoe ba'doehoem awlija'oe ba'd).
De Kracht van de matriarchen: Sara en Hagar
Wij worde gedragen door de schouders van sterke vrouwen. Sara, onze moeder (Sarah Iemeinu), toonde dat standvastigheid in geloof de loop van de geschiedenis kan veranderen. In de Joodse exegese wordt zij beschreven als groter in profetie dan Abraham zelf.
Tegelijkertijd eert de Islamitische traditie Hajar (Hagar) als een toonbeeld van Tawakkoel (volledig vertrouwen op God). Haar zoektocht naar water tussen de heuvels van Safa en Marwa is een essentieel onderdeel van de Hajj geworden.

Het herinnert ons eraan dat de inspanning van een vrouw de bron kan openen van goddelijke genade voor een heel volk. In de Spreuken van Salomo wordt de vrouw geprezen: "Kracht en waardigheid zijn haar gewaad" (Oz-wehadar levoesja).
Dit gewaad is niet gemaakt van stof, maar van morele integriteit en spirituele autonomie. Joden en moslims beschermen de vrouw tegen onrecht. De profeet Mohammed zei: "De beste onder u zijn zij die het beste zijn voor hun vrouwen" (Chajroekoem Chajroekoem lie-ahliehie).
Dit sluit naadloos aan bij het Joodse gebod om de eigen vrouw meer lief te hebben dan zichzelf en haar meer te eren dan zichzelf.
Een verbond van het hart
Vandaag de dag moeten we waken over de fysieke en mentale integriteit van vrouwen. Elke praktijk die de waardigheid van het vrouwelijk lichaam schendt, staat haaks op het principe van Piekoeach Nefesj (het redden van een leven) en de koranische waarschuwing tegen het veranderen van de schepping van God (Chalq Allah).

Laten we deze dag gebruiken om de stemmen van vrouwen te versterken in onze synagoges, moskeeën en huizen.

Want zoals de profeet Maleachie zei: "Hebben wij niet allen één Vader? Heeft niet één God ons geschapen?" (Halo Aw echad l'choelanoe, halo El echad bera'anoe).
Moge de zegen van de moeders van Israël en de moeders van de Oemmah op ons allen rusten.

De Torahrol: betekenis, symboliek en heiligheid in het Jodendom


De Torahrol: betekenis, symboliek en heiligheid in het Jodendom


Wat is de Torah?

De Torah verwijst naar de eerste vijf boeken van de Hebreeuwse Bijbel, ook wel de Vijf Boeken van Mozes genoemd:

  • Genesis (Bereesjiet)

  • Exodus (Sjemot)

  • Leviticus (Wajikra)

  • Numeri (Bemidbar)

  • Deuteronomium (Devariem)

Volgens de Joodse traditie werd de Torah door God aan Mozes gegeven op de berg Sinai. De tekst bevat niet alleen verhalen over de schepping en de geschiedenis van het volk Israël, maar ook 613 religieuze geboden die richting geven aan het Joodse leven.


Hoe wordt een Torah-rol gemaakt?

Een Torah-rol wordt niet gedrukt zoals een gewoon boek. Hij wordt met de hand geschreven door een speciaal opgeleide schrijver, een sofer.

Het proces is bijzonder nauwkeurig:

  • De tekst wordt geschreven op perkament van een koosjer dier.

  • Er wordt geschreven met ganzenveer of rietpen en speciale inkt.

  • Elk woord moet exact correct zijn; één fout kan de rol ongeschikt maken voor gebruik.

  • Het schrijven van een volledige Torah kan ongeveer een jaar duren.


De rol wordt vervolgens bevestigd aan twee houten stokken, de etz chaim (“boom van het leven”), waarmee hij kan worden opgerold.


De Torah in de synagoge


In de synagoge wordt de Torah bewaard in een speciale kast: de Heilige Ark (Aron Hakodesj). Deze kast bevindt zich aan de kant van de ruimte die naar Jeruzalem gericht is.


Tijdens de dienst wordt de Torah:


  1. Uit de ark gehaald

  2. Plechtig door de synagoge gedragen

  3. Voorgelezen vanaf een verhoging, de bima


De lezing gebeurt volgens een wekelijkse cyclus waardoor de volledige Torah in één jaar wordt gelezen.



Symbolische betekenis


De Torah-rol heeft een diepe symbolische waarde binnen het jodendom.


1. Verbond tussen God en het volk

De Torah vertegenwoordigt het verbond tussen God en Israël. De wetten en richtlijnen vormen de basis voor hoe mensen rechtvaardig en heilig kunnen leven.

2. Levensrichting

Veel Joden zien de Torah als een gids voor het dagelijks leven. De geboden gaan niet alleen over religieuze rituelen, maar ook over ethiek, rechtvaardigheid en zorg voor anderen.

3. “Boom van het leven”

De houten rollen worden etz chaim genoemd, wat letterlijk “boom van het leven” betekent. Dit verwijst naar het idee dat de Torah leven, wijsheid en spirituele groei brengt.


Respect voor de Torah


De Torah wordt met grote eerbied behandeld. Enkele voorbeelden:


  • Men raakt de tekst niet direct aan met de vingers.

  • Tijdens het lezen gebruikt men een aanwijzer (jad).

  • Wanneer een Torah-rol beschadigd raakt, wordt deze niet weggegooid maar ritueel begraven, net zoals een mens.

Dit laat zien hoe diep de heiligheid van de tekst wordt ervaren.

De Torah vandaag


Hoewel de Torah duizenden jaren oud is, blijft zij voor veel mensen een levende bron van inspiratie. In synagogen, studiehuizen en gezinnen wordt de tekst nog steeds gelezen, besproken en geïnterpreteerd.


Elke generatie ontdekt nieuwe inzichten in dezelfde woorden — waardoor de Torah niet alleen een oud document is, maar een blijvende bron van wijsheid.


✅ Conclusie


De Torah-rol is veel meer dan een religieuze tekst. Zij is een symbool van geloof, traditie en identiteit binnen het jodendom. Door haar zorgvuldige vervaardiging, rituele behandeling en centrale plaats in de synagoge vertegenwoordigt de Torah een levende verbinding tussen verleden, heden en toekomst.





zaterdag 7 maart 2026

#HERDENKING #DEPORTATIE #JODEN #ALKMAAR #5MAART1942

 



De geschiedenis van de Joodse gemeenschap in Alkmaar is diepgeworteld en voert terug tot het begin van de zeventiende eeuw. In 1604 was Alkmaar de eerste stad in de toenmalige Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden waar Joden officieel toestemming kregen om zich te vestigen, een mijlpaal in de Nederlandse tolerantiegeschiedenis.


Eeuwenlang vormden zij een integraal onderdeel van het stedelijke weefsel, met de synagoge aan de Laat als spiritueel middelpunt sinds 1792.


Deze lange periode van relatieve rust en integratie werd echter bruut verstoord door de opkomst van het nationaalsocialisme en de daaropvolgende bezetting van Nederland in mei 1940.


De systematische vervolging in Alkmaar begon, net als elders in Nederland, met een reeks uitsluitingsmaatregelen. Joodse ambtenaren werden ontslagen, waaronder de gerespecteerde rector van het Murmellius Gymnasium, dr. Jaap Hemelrijk.


De bezetter isoleerde de Joodse burgers stap voor stap van het openbare leven: zij moesten hun bezittingen inleveren, hun bedrijven werden onder beheer gesteld (Arisierung) en uiteindelijk werd het dragen van de Jodenster verplicht.


De escalatie bereikte een dieptepunt op 5 maart 1942. Op die koude, besneeuwde dag kreeg de Joodse bevolking van Alkmaar het bevel zich te melden bij het station voor transport naar Amsterdam.


Vanaf het Stationsplein werden 173 Joodse stadgenoten weggevoerd. Hoewel zij aanvankelijk naar het "Jodenkwartier" in Amsterdam werden gestuurd, bleek dit slechts een tussenstation naar de vernietigingskampen in het oosten, zoals Auschwitz en Sobibor.


Van de ruim 200 Joodse inwoners die Alkmaar aan het begin van de oorlog telde, overleefde slechts een klein deel de verschrikkingen van de Holocaust, vaak door onder te duiken of door een wonderbaarlijke terugkeer uit de kampen, zoals rector Hemelrijk die na een barre tocht vanuit Buchenwald te voet terugkeerde.


Ter nagedachtenis aan deze slachtoffers vindt jaarlijks op 5 maart een herdenking plaats bij het Joods Namenmonument op het Stationsplein. 


Dit monument, onthuld in september 2023, bestaat uit 173 kolommen van verschillende hoogtes, die de verschillende leeftijden van de weggevoerde personen symboliseren. 


Tijdens de ceremonie van 2026 verwelkomde burgemeester Anja Schouten de aanwezigen, waarbij zij benadrukte dat "herdenken verlossing is".


De namen van de slachtoffers werden voorgelezen door leerlingen van OBS De Kennemerpoort, een handeling die ervoor zorgt dat zij niet slechts statistieken blijven, maar als individuen met een naam en een geschiedenis worden erkend.


De herdenking omvatte tevens religieuze elementen die essentieel zijn voor de Joodse traditie. Rabbijn sprak de gebeden Jiskor (herinnering) en Kaddiesj uit, terwijl stadsdichter Lonneke van Heugten het indringende gedicht "Het eindigt hier" voordroeg.


Naast het centrale monument zijn er in de stad ook diverse herdenkingsstenen (Stolpersteine) geplaatst voor de huizen waar de slachtoffers woonden, zoals aan de Egmonderstraat 18—een getal dat in het Hebreeuws staat voor Chai (Leven).


Door deze blijvende herinneringen in de publieke ruimte van Alkmaar te verankeren, geven wij gehoor aan de morele plicht om nooit te vergeten wat er op die 5e maart in 1942 is gebeurd.

#RABBINAAT #ALKMAAR #VOOR #ALLE #JODEN #IN #HET #NOORDERKWARTIER

  In het hart van het Hollands Noorderkwartier staat het  Rabbinaat Alkmaar  klaar voor alle Joodse inwoners van de regio. Of u nu in Alkmaa...